weinigwoorden.nl

Kalme logica in Britse politiek

Submitted by Luuk on Sat, 08/31/2019 - 19:29

Wat een subtiele biografie schreef John Bew in 2016 over de eerste naoorlogse premier van het Verenigd Koninkrijk, de Labour politicus Clem Attlee.  Er zijn al de nodige biografieën over deze bijzondere, bescheiden en introverte man geschreven. Maar deze biografie voegt nog een nieuwe laag aan die eerdere werken toe. Bew schetst vooral de continuïteit in het leven van Attlee. Zijn leven stond van meet af aan in het teken van correctie op en verbetering van bestaande leefomstandigheden. Huisvesting, gezondheid, inkomen waren de belangrijke en immer aanwezige pijlers in zijn lange politieke leven. Hij was maar liefst twintig jaar leider van de Labour Party.  Afkomstig uit een gegoede familie begaf hij zich al vroeg in  de arme wijken van Oost Londen. En dat gaf deze ietwat schuwe en verlegen man de stimulans om zijn leven in het teken te stellen van de gewone man. Hij verloochende daarbij nooit zijn (bevoorrechte) afkomst maar verafschuwde paternalisme en liefdadigheid. Overheidsvoorzieningen moesten universeel beschikbaar zijn en niet op gunsten zijn gebaseerd.

Hij was een man van weinig woorden. Ooit verbaasde hij een BBC journalist door 28 vragen in 5 minuten te beantwoorden.  Zijn afscheidsspeech als partijleider duurde amper vijf minuten. En zijn politieke boodschap bleef in al die jaren consistent. Bij verkiezingen gaat het erom welk type samenleving je voor ogen staat. En hoewel Attlee ongelijkheid wilde bestrijden, verviel hij nooit in de valkuil van een al te grote uniformiteit. Hij wilde een gevarieerde, en geen gelijk gewalste, samenleving. Eenieder stond het vrij eigen belangen na te streven maar deze moesten worden bezien in het perspectief van die van anderen en die van de samenleving. Rechten gingen gelijk op met verplichtingen. En verbetering mag in kleine stapjes komen. Als die stappen maar de goede richting uit gaan. En, deze man was wars van aplomb en, zoals Engelsen zo mooi zeggen ‘grandstanding’. In deze stak hij schril af tegen zijn tegenspeler, en soms medestander, gedurende vele jaren Winston Churchill. Deze laatste zocht de politieke glamour en wilde in het centrum van de belangstelling staan. Kabinetszittingen onder leiding van Churchill duurden uren en werden vooral gevuld door zijn monologen. Attlee daarentegen leidde een kabinetsvergadering kort en zakelijk en iedereen was voor het eten thuis. Zijn saaiheid was legendarisch. Hij werd daarmee geregeld bespot, maar hij was, zoals de biograaf zegt, op zijn gemak met zichzelf. Wat een buitengewone man. Zijn kalme logica zou nu goed bruikbaar zijn.  Het contrast met sommige huidige hoofdrolspelers in de Britse politiek is groot. Daarom las ik deze politieke biografie met genoegen en weemoed. Een vreemd mengsel.

 

John Bew: Citizen Clem; a biography of Attlee

 

Main menu

You are here

weinigwoorden.nl