weinigwoorden.nl

Corruptie in het Oost Duitse voetbal

Submitted by Luuk on Thu, 06/15/2017 - 00:46

Een grillige lijn wikkelt en wringt zich langs echt en onecht, waar en onwaar in Berlijn. Deze lijn interesseert mij. En in Berlijn gaat het direct om enorme afstanden. De oppervlakte

         

van de Duitse hoofdstad bedraagt meer dan 800 km2. We bezoeken één hectare van die oneindige bak aan vierkante kilometers. Bij toeval geraakte ik daar. Vanaf Prenzlauerberg fietste ik verder noordwaarts. Geïntrigeerd door een kleine blauwe vlek op de kaart bij Weißensee. Via Carl Legien Wohnstadt aan de Erich Weinert Straße boog ik links af en zette koers naar Weißensee.

Een aangename en rustige wijk. Gebouwd volgens de richtlijnen van het bekende Hobrecht Plan uit 1862. Maar met een wat rustiger straatbeeld dan bijvoorbeeld in Prenzlauerberg. Vanaf de Berliner Allee kun je linksaf naar de Weißensee, zeg maar de blauwe vlek op de kaart, zelf. Dat bleek een aangename plek te zijn om zo rond 11 uur in de ochtend een kopje koffie te drinken. Aan de rand van het water, op kleine terras stoeltjes in een sfeer die een beetje aan de jaren vijftig doet denken. Het beste is er af, maar er zit weer iets moois aan te komen. Dat idee.

         

Maar goed, daarna wilde ik door richting Hohenschönhausen en Falkenberg. En halverwege, voorbij enkele bierbrouwerijen, boog ik naar links en belandde ik via het Olympisch steunpunt van Duitsland op het Sportforum. Een ondoordachte manoeuvre, maar ik kreeg er geen spijt van. Het Sportforum bleek gedurende langere tijd de thuisbasis te zijn geweest van de BFC Dynamo. De beruchte voetbalclub uit Oost-Duitsland met als voorzitter de chef van de Staatsveiligheidsdienst, Erich Mielke. Een stadion als relikwie uit een vreemd verleden.

De scheiding tussen Oost en West-Berlijn heeft langdurige impact gehad op het voetballeven in Berlijn. In de periode na WO II en tot in ieder geval 1989 was het voetbal in Berlijn verdeeld in twee compartimenten. Voetbal was voor het Oostblok het uithangbord voor de superieure socialistische staat. In Oost- Duitsland werd voetbal een troefkaart in handen van het socialistische regime. Voetbal werd een staatsaangelegenheid. Volgens mij is voetbal een microkosmos van de samenleving. Je ziet in voetbal de eigenaardigheden van een samenleving gereflecteerd.

         

En in Oost-Berlijn waren er de nodige eigenaardigheden. Wat te zeggen van Erich Mielke?  Een heel bijzondere snuiter. Met een wild en cowboy- achtig verleden in de communistische partij. Betrokken bij de moord op twee politieagenten in Berlijn in 1931. En na WO II geleidelijk opklimmend in de rangen van de partij en uiteindelijk de positie bekledend van chef van de Staatsveiligheidsdienst. Een machtige organisatie in Oost-Duitsland. Vanuit dien hoofde beschikte Mielke over, laten we zeggen, gevoelige informatie. En hij schroomde niet deze informatie te benutten ten voordele van zijn club, de BFC Dynamo.

De BFC die in de jaren zeventig een tiental keren achtereen kampioen van Oost-Duitsland werd. Een ploeg die buitensporig profiteerde van de machtspositie van Mielke. Bedrijvig werden scheidsrechters omgekocht en goede spelers naar deze ‘Schwerpunktclub’ toe gedirigeerd. En zo werd BFC geleidelijk aan de meest gehate club in Oost-Duitsland. Eenieder wist waar de hegemonie van de Berlijners aan te danken was. Internationaal bijvoorbeeld kon BFC Dynamo geen potten breken. Nationaal was de club daarentegen onaantastbaar.

         

En dat speelde zich  ook af op het veld waar ik nu sta. Het voormalige thuishonk van de Staatsveiligheidsdienst ((Stasi). Deze speldeknop verweerd groen in een oneindig groot Berlijn. Het stadion biedt een mirakelse aanblik. De tribunes zijn nog goed waarneembaar. Het scorebord geeft nog netjes Heim en Gäste aan. Het onkruid tiert welig, de zittribune is geheel afgerasterd. En de spelerstunnel is van een ontroerende schoonheid. Je weet niet waarvandaan de spelers komen en eigenlijk ook niet waar ze heen gaan. Op het veld ligt een waterslang, aangesloten op een roestig aftappunt.

Op het veld scharrelt met mij een jonge Deen. Hij vertelt dat hij hier zeven jaar geleden de finale van een juniorentoernooi speelde voor volle tribunes. En nu, wat een plek! Verval kan mooi zijn, ook wanneer de historie verboden aan dit stadion eigenlijk verschrikkelijk is.

         

Hanns Leske schreef het standaardwerk over voetbal in Oost-Duitsland:  ‘Erich Mielke, die Stasi und das runde Leder’.

Dit verhaal, met uitgebreidere beschrijving van de machinaties in het Oost-Duitse voetbal, in ‘Dwars in Berlijn’. Verschenen bij Bol.com, ISBN9789402153941. 

Main menu

You are here

weinigwoorden.nl